Masallar

Aytül Akal'ın Masallarıyla Çocuklarda Demokrasi Eğitimi

PrintEmail
İçerik - MASALLAR

Yrd.Doç.Dr. Türkan KUZU

Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yabancı Diller Bölümü Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı

 

Özet: Masalların çocuğun sosyal ve kültürel gelişimine etkisi yadsınamaz. Çocuk daha okuma yazmayı öğrenmeden, masallar sayesinde demokratik yaşamın ilke ve değerlerini -ki bunlar, başkalarının hakkına saygı duyma, yardımlaşma, paylaşma, yöneticilerini seçebilme, çokseslilik, kendi hakkında karar verebilme, kendine güven, zorluklarla baş edebilme, söz dinleme, sevgi, arkadaşlık, dostluk, iyilik, doğruluk vb.- öğrenebilir. Bu değerler aynı zamanda çocuğun sosyalleşmesini de sağlar. Sosyalleşen, demokratik yaşamın ilkelerini öğrenen çocuk, gelecekte karşılaşacağı durumlara hazır hale gelir. Çocuklar bu ilkeleri ne kadar erken öğrenirlerse, çağdaş yaşama uyum süreçleri de o denli kısa olur.

Akal’ın “Geceyi Sevmeyen Çocuk”la başlayan beş serilik masal kitaplarında demokratik yaşam eğitimi “çocuğa görelik” ve “çocuk gerçekliği” ilkelerine bağlı kalınarak oldukça güzel kurgulanmış ve çocuklara sunulmuştur.

 

Dünyadaki toplumlar yüzyıllarca farklı sistemlerle yönetilmiş, uzun ve yorucu uğraşlar sonucunda da büyük çoğunluğu cumhuriyet rejimini, dolayısıyla demokrasiyi benimsemiştir.

Bilindiği gibi demokrasi “halkın egemenliğine dayanan yönetim biçimi”dir (Ergeneci ve diğerleri, 2002, s.550). Demokrasi cumhuriyet yönetiminin temelidir. Kendi hakkına sahip çıkabilen, başkalarının hakkına saygılı davranabilen, hukukun üstünlüğünü benimseyip kendi geleceklerine özgürce karar verebilen insanların yaşam şeklidir demokrasi. Demokrasilerde kararlar ortak alınarak doğruya ulaşma hedeflenir. Herkes kanunlar karşısında eşittir, hiç kimse düşüncesi, inançları, dili ve ırkı gereği aşağılanamaz, kınanamaz. Temelinde sevgi, saygı ve hoşgörü bulunmaktadır. Bu bağlamda demokrasi, siyasi bir sistem olmaktan çok, bir yaşam biçimidir ve bu özelliğinden dolayı da yaşanılarak öğrenilebilir.


+ 109
+ 57
 

Aytü Akal'ın Masallarıyla Çocukta Çevre Bilinci Geliştirme

PrintEmail
İçerik - MASALLAR

Yrd.Doç.Dr.Türkan KUZU

Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi


ÖZET
 

Çevre tüm canlıların yaşamında önemli bir rol oynamaktadır. Temiz bir çevrede yaşamak bütün insanların ortak isteğidir. Zira çevreden en çok yararlanan insanlar, ama en çok kirleten de yine insanlardır.

Son yıllarda özellikle çevre kirliliği üst düzeye çıkmıştır. Çevrenin doğal yapısının ve bileşiminin bozulması, değişmesi sonucunda insanların, canlıların ve cansızların olumsuz yönde etkilemesi çevre kirliliği olarak tanımlanmaktadır ve gerekli önlemler alınmazsa ileride çok kötü sonuçlarla karşılaşacağımız olasıdır.

Çevreyi kirletmek, kendi varlığımızı yok etmeye çalışmaktır. Bilinçsizce kullanılan her şey gibi temiz ve sağlıklı tutulmayan çevre bizlere zarar vermektedir. O yüzden dünya üzerinde yaşayan her bireyin çevre konusunda bilinçlenmesi gerekmektedir. Çünkü gelecek nesillere bırakacağımız temiz bir çevre en değerli mirasımız olacaktır.

Çevre bilinci henüz daha çocukken kazandırılması gereken hem evrensel hem de toplumsal bir değerdir. Bu bilinçle yetişen çocuk ileride çevresini temiz tutma konusunda bilgili, tutarlı ve hassas olacaktır. Bu bağlamda Aytül Akal’ın beş serilik masal kitapları özellikle çocuklarda erken yaşta çevre bilinci kazandırma konusunda önerilecek eserlerdir. Akal, “çocuk gerçekliği” ve “çocuğa görelik” ilkelerine bağlı kalarak kurguladığı masallarında çocukta çevre bilinci geliştirme konusunda oldukça başarılıdır.

Anahtar Kelimeler: Çevre kirliliği, çevre bilinci, masal.

  

Çevreye karşı duyarlı olma, çevre bilincinin tüm bireylere kazandırılması konusunda sorumluluklarının farkına varan gelişmiş ülkeler bu konudaki ilk girişimlerini 70’li yıllarda yapmaya başlamışlardır. 1972’de Stockholm’de gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Konferansı’nda ilk defa çevre sorunları gündeme getirilmiş ve günümüze kadar da dünya gündeminden düşmemiştir (bkz: Uzun, 2006, s.14; Morgil, Oskay, Göktaş, 2005, s.589; Yaşar ve diğerleri.,2005, s.580;Uzun, 2005, s.574). Hatta çevre eğitimi konusunda “Gündem 21” adı verilen bütüncül görüş, Rio de Janerio’da toplanan ilk Birleşmiş Milletler Dünya Zirvesi’nde 175 ülke tarafından benimsenmiştir (Talero, 2004), çoğu konuda bir araya gelemeyen dünya ülkelerinin ilk kez çevre konusunda ortak bir karara varmış olmaları, sorunun önemini ve acil çözüm önerilerinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.


+ 15
+ 45
 

Aytül Akal

© Copyright 2011. Aytül AKAL

Tüm Hakları Saklıdır.

All rights reserved

 

aytulakal.com, bağımsız, kişisel web sitesidir. Bu sitenin içeriği, yazılı izin alınmadıkça hiç bir şekilde kullanılamaz.

 

 

Yabancı Yayıncılarım

Not: Amazon.com yurtdışında yayımlanan kitaplar için kaynak olarak kullanılabilir.